duvarına asılan şiirler dışında neredeyse hiç lazım olmuyordu. Kur’an’ın böyle bir topluluğa ilk emrinin “Oku” olması ve yaklaşık 300 yerde kitaptan bahsetmesi câlib-i dikkattir. Sözlü kültürün yerine yazılı kültürü ikame etmeyi amaçlayan bu kitap sadece okumaya değil, yazmaya, kaleme, sayfaya ve satıra yaptığı atıflarla “ümmi” diye nitelenen insanlardan pek kısa zamanda bir kitap toplumu çıkarmayı başardı. Okumanın ve kitabın merkezinde olduğu bu toplum, kendisinden önce kitap verilenleri de “ehli kitap” diye imtiyazlı bir yere konuşlandırdı. Hz. Peygamber’in vefatında ümmetinin doğrudan sapmaması için bıraktığı iki emanetten birisinin kitap, diğerinin de kitabın hayat tarzına dönüşümü anlamında sünnet oluşu d…